Osmanlı döneminde Lazistan dağları diye de geçen Kaçkarlar, batıdan doğuya doğru bakıldığında ağır ağır yükselen, özellikle de Rize- Erzurum hattına geldikten sonra şahlanışa geçen heybetli bir dağ silsilesidir.
Kaçkarları bir nehire benzetirsek eğer, Ovit geçidinden sonra doğuya doğru bendini yıkan azgın su gibi coşar… Efsanevi zirvesi Vercenik( 3711) tam da o coşkunun içerisinde çıkar karşınıza.. Vercenik’in ardından Kaçkar ana zirve (3937) ( kavrun) ye kadar coşkunluğunun öylece devam ettiğini hissedersiniz.. Kavron zirvesi ve sağlı sollu yandaşları hariç Kaçkarların hemen hemen bütün 3500 m ve üzeri dorukları işte bu iki zirve arasındadır.( İstisnayı sadece Kuşaklı Kaçkar ile Güngörmez dağı bozar…)
Evet Kaçkarlar bir nehir olsaydı eğer; en çok çağladığı, debisinin en yüksek olduğu, sesinin en gür çıktığı yerler Verçenik ile Kavron zirvesi arası olurdu..
Kaçkar Kavron bir ana kraliçe ise Vercenik de muhteşem güzelliği ile bakışları kendisinde toplayan çekici bir prenses gibidir. Aralarında kalan doruklar ne kadar göz alıcı olursa olsun Kraliçe ile Prensesin yanında kalan sevimli nedimelerin kaderini paylaşırlar… İlgi hep bu ikisine kayar, aradakileri ise hep göz ardı edilir.
İşte dağcılar tarafından hak ettiği ilgiyi görmediğine inandığımız bu dağlardan bir tanesi Tatos zirvesidir.(3645) Yükseklik bakımından Kaçkarların bağımsız olarak değerlendirildiğinde üçüncü yüksek doruğuna sahip olan zirve, batıdan doğuya doğru Verçenik zirvenin hemen peşi sıra çıkar karşımıza… Yanındaki zirvelere beraber Tatos( bazı kaynaklarda Dilek Dağları olarak da geçer) sıra dağları olarak adlandırılır. ( Kaçkarlar genel olarak bir sıra dağ silsilesi olmakla beraber, coğrafyanın büyüklüğünden dolayı kendi içinde farklı farklı sıra dağların birleşimi olarakta tanımlanabilir.Tatoslar, Altıparmaklar, Demirkapı Dağları gibi…)
Tatos kelimesi hem Rumca da hem Ermenice de karşımıza çıkar. Daha çok kişi ismidir, bu yörede kullanılmıştır…Tamda “Karadeniz” gibi kültürler harmanıdır, kültürler üstüdür….
Etrafı adeta “zirve ormanları” ile çevrili olan, zirvesi; bir tırpanın ucundaki orağa benzeyen bu doruk, yaşattığı derinlik hissiyle misafirlerine karşı görsel olarak oldukça cömert davranır. Zirvesinden hem ana kraliçeyi (Kavron 3937) hemde Prensesi (Verçenik 3711) izlersiniz, kafanızı ne yana çevirirseniz çevirin muhakkak bir doğa harikasını karşınızda bulursunuz. Göller, Vadiler, eşsiz bir gök yüzü size tatlı bir rüyadaymiş hissi verir.
Yanaşım yönünden bir kaç alternatif olmasına rağmen ( Bölgedeki zirvelerin bilinen ilk çıkışları 1969 da Çekoslavak, 1972 yılında da İtalyan dağcılar tarafından güneyden İspir- Honut vadisinden yanaşılarak yapılmıştı.) Bizim için en makulü Hemşin-Zilkale- Çat yolundan devam edip Çiçekli yaylası üzerinden Kaleköy’e varmaktı, biz de bu seçeneği kullandık.
Yaylaya varınca sola açılan vadi dere boyu sizi dağın altına kadar getirir. Eğer arazi aracınız varsa vadi boyunca yeni vurulan yolu takip ederek kamp yerine daha zahmetsiz de ulaşabilirsiniz. Kamp alanında dağa doğru yükselirken ilk düzlüğün sağ tarafında büyükçe bir göl bulunur ( Yıldız Gölü). Eğer zirveden erken inerseniz kendinizi bu masmavi gölü izleyerek( hatta yüzerek) ödüllendire bilirsiniz. ( Dağla ilgili detaylı rota bilgilerini Yılmaz Seferoğlu arkadaşımızın “Kaçkar org” sitesinden bulabilirsiniz.) Kamp yeriyle zirve arasında yaklaşık bin yüz elli metre yükselti(iki çarşak, iki kapı ve aralarında yatay bir yürüyüş hattı) ve nispeten uzun rotası faliyetin zorluk derecesini arttır. Zirvenin hemen altında yapılan baca çıkışı ise son etapta keyif versede, bu dağa faliyet gerçekleştirilen ekipler mutlaka yanlarında ip bulundurmalıdır. Zirve de üç yıl önce ( 2018 de) Çayeli Dağcılık Kulübünün koyduğu (şık bir kutusuyla) zirve defteri mevcut.. Zirve defterinde 2019 da sadece bir faliyet görünüyor, 2020 de kayıta rastlanmıyor, 2021 de ise bir tek Tdf antrenörlerinden Burak Kural liderliğinde 13 katılımcıyla bizim yaptığımız faliyet yer alıyor. ( Eylül 2021) Böyle muhteşem bir dağa gereken ilginin olmaması açıkçası biz yöre dağcılarını hem şaşırtıyor, hemde üzüyor.
Yalnızca dağcıların çıkıp indiği beş-altı dağdan ibaret olmayan Kaçkar adı, onlarca heybetli zirvesi, yüzlerce buzul gölü, alımlı vadilerinden geçen patikalarıyla; bu dünyanın kirlenmişliğine inat, ilk haliyle sizi karşılaşmasıyla, havasıyla, suyuyla, göz alıcı bitki örtüsü ile bütün bir coğrafyanın adıdır.
İşte bu nadide güzelliklerden sadece biri olan Tatoslar ve tüm ihtişamıyla onun incisi Tatos ana zirve özellikle siz dağcı ve doğa sever misafirlerini beklemektedir.
Gelin bu eşsiz güzelliklerin tadını çıkarın, Kaçkarları yeniden keşfedin.. Bu işe de Tatoslardan başlayın, pişman olmayacaksınız….
