Kaçkarlar doğudan batıya doğru Çoruh Nehri’nden itibaren yükselişe geçer. Bu harika dağ silsilesine harita üzerinde ya da uydu görüntülerinden güney-kuzey doğrultusunda bakıldığında, şekli ayakları olmayan boynuzlu bir geyiği andırır. Geyiğin kuyruk kısmı Altıparmaklar, baş kısmı ise Verçenik tarafıdır. Verçenik’ten batıya denize doğru uzanan bir hat ikiye ayrılır ve geyiğin boynuzunu oluşturur. İşte bu boynuzun sağ uzantısı, Tahpur Yaylası’nın hemen üstünde yer alan Avgahan Dağı’dır.
Denize kuş uçuşu 30–32 kilometre mesafede bulunan Avgahan Dağı 3354 metre yüksekliğiyle, rakımı ile denize olan yakınlığı ölçüt alındığında Doğu Karadeniz Dağlarının en yüksek zirvesi sayılabilir. İsminin, “av yapılan yer” anlamına geldiği ve bölgedeki uygun kuş avı noktalarına eskiden beri bu adın verildiği bilinir. Bazı yöre sakinleri ise “Avgah” ifadesini kullanır ki bu da aynı anlama gelir.
Dağ, kuzey-güney istikametinde araçla aşılabilen en yüksek geçitlerden biri olan Baldaş Geçidi’ne yalnızca iki kilometre mesafededir ve Tahpur Yaylası’nın üzerinde bir kubbe gibi yükselir. Açık ve rutubetsiz havalarda zirveden Rize ve Çayeli sahilleri rahatlıkla seçilebilir. Tahpur Yaylası’ndan yaklaşık 40–45 derece eğimli bir yürüyüşle bir buçuk kilometre kadar yol alarak ortalama bir buçuk saatte zirveye ulaşmak mümkündür. Baldaş Geçidi’nden doğuya yönelerek sırt hattı aşıldığında ise yaklaşık üç saatte zirve yapılabilir.
Kaçkar ana zirve, Dilek Dağları, Tatoslar ve Verçenik doruklarının tek parça halinde göründüğü en coşkun Kaçkar manzaralardan biri Tahpur Yaylası’ndan izlenir. Verçenik’in efsanevi piramit görünümü buradan özellikle dikkat çeker. Avgahan Dağı bu bakış açısından en yoğun ve çarpıcı panoramayı tırmanıcısına sunar. Zirvede durup kuzeye döndüğünüzde denizi görmek çoğu zaman mümkündür; Rize–Çayeli arasındaki tüm sahil hattı ayaklarınızın altındaymış gibi görünür.
Dağın kuzey yüzünün hemen altında Çayeli’ne bağlı Ambarlı Yaylası bulunur. Buradan zirveye çıkış oldukça zorludur; yaylanın sağından veya solundan dört kilometre dik ve yer yer çarşak yürüyüşleriyle zirveye ulaşılır. Batı yönünde Kuzu Gölleri, doğu yönünde ise daha büyük olan ve halk arasında Ambarlı Gölü olarak da bilinen Balıklı Göller yer alır. (“Türkiye’nin Dağları” kitabının yazarı Karl Smith eserinde, ismini bilmediği bu dağa Balıklı Göle atfen Balıklı Gölü Zirve ismini vermiştir.) Bu rota, göl yürüyüşleriyle tırmanışı birleştirmek isteyen küçük gruplar için cazip bir seçenektir. Zirveye ulaşmanın güçlüğü ise deneyimi daha da anlamlı kılar.
Avgahan Dağı, Çayeli ile Çamlıhemşin arasındaki sınırı oluşturur. Ancak ulaşım kolaylığı ve yayla hâkimiyeti nedeniyle ( Nitekim dağın güney yamacında kalan yaylası Çamlıhemşin sınırları içinde yer alsa da Çayeli’nin Senoz vadisinin sakinleri tarafından kullanılır.) Çayeli tarafına dahil edilir ve bu özelliğiyle Çayeli’nin en yüksek noktası sayılır.
17 Eylül 2025’te Kızılbel Dağı’ndan dönüş yolunda ekip arkadaşım Mustafa Aydoğan Alişan ile Avgahan’a tırmanmaya karar verdik. Tahpur Yaylası’ndan dağın eteklerine doğru ilerlerken kuzeye geçen bir yol dikkatimizi çekti. Arazi aracımıza güvenerek bu yola girdik ve zirve hattının altında, 3115 metrede aracımızı park ettik. Bu nokta zirveden yalnızca 240 metre aşağıdaydı. Havanın kararmasına 15 dakika kala, saat 18.15’te yürüyüşe başladık.
Kaçkarlarda zirveye bu kadar yakın araçla ulaşılabilen 3300 metre üzeri yalnızca birkaç dağ vardır. Avgahan, zirve ulaşım rotaları olarak en kısa yürüyüş parkur seçeneklerinden birine sahiptir. ( Kaçkar coğrafyasında bu yönüyle benzer bir özellikte Yedi Göller’in hemen yanında yer alan 3.331 rakımlı Karaçelle Dağı bulunur.) Bizim için ayrıca uzun zamandır hayalini kurduğumuz gece tırmanışını da gerçekleştirme fırsatı oldu. Yürüyüşün yarısına gelmeden hava karardı, kafa lambalarımızı yaktık. Yer yer ellerimizi kullandığımız kayalık çıkıntılardan geçerek yaklaşık 45 dakikada zirveye vardık.
Geçen yıl Çayeli Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü (Çaydosk), Tahpur üzerinden 150 kişilik bir grupla bu dağa zirve şenliği düzenlemiş, Türk bayrağı ve zirve defteri bırakmıştı. Biz de akşam üzeri zirveye varmanın ve eşsiz manzaraya tanıklık etmenin heyecanını yaşadık. Güneyimizde Kaçkar silsilesi silüet halinde uzanıyor, Verçenik ise bir mıh gibi göğe çakılı duruyordu. Kuzeyde ise güneşin alaca ışıkları sahili aydınlatıyor, şehir ışıklarıyla birleşerek unutulmaz bir manzara oluşturuyordu.
Bulunduğumuz noktadan sahil sanki elinizi uzatsanız dokunabileceğiniz kadar yakın görünüyordu. Dağın, denizin ve batmakta olan güneşin alacasında geçen kısa bir mola sonrası, şiddetlenen rüzgâr nedeniyle inişe karar verdik. Lambalarımızın ışığında dikkatle ilerleyerek 30–35 dakikada aracımıza ulaştık. Aynı gün iki zirve yapmanın mutluluğu ve Kaçkarlar’da yeni anılar biriktirmenin huzuruyla Rize’ye döndük.
